Bezienswaardigheden

Geïnteresseerden in monumenten kunnen op de diverse plaatsen in Groenlo, Lichtenvoorde en de kerkdorpen terecht. De gemeente is rijk aan historische bebouwing. Op de gemeentelijke monumentenlijst staan vele panden en objecten van devotie (kapelletjes en/of kruisbeelden).

De Rijksdienst voor de Monumentenzorg heeft ook een groot aantal panden als rijksmonument aangewezen.

De monumenten zijn zeer de moeite waard om in een fietstocht door het mooie buitengebied van Oost Gelre te bezoeken. Bij zowel de VVV Groenlo als Lichtenvoorde zijn diverse fiets-, wandel- en autoroutes langs de monumenten in de gemeente te verkrijgen.

Vestingstad Groenlo
Vestingstad Groenlo is een oude vestingstad waar vroeger veel om is gevochten. In sommige straatjes ruik je de kruitdampen nog steeds en hoor je het wapengekletter tussen de muren weerklinken. De grachten en de stadswallen zijn een overblijfsel van de roemruchte geschiedenis van de stad Grol, zoals Groenlo vroeger heette. De kanonnen op de Kanonswal spreken nog het meest tot de verbeelding.

Kanon Groenlo
Een van de grootste trekpleisters van Groenlo Vestingstad is natuurlijk de Kanonswal met twee kanonnen, de plek waar de roemruchte historie begon. Belegeringen van jaren zijn op de vestingwallen beslecht.

NH Calixtuskerk, Mattelierstraat 5, Groenlo
Gotische kerk met toren uit 1371, voorzien van een lantaarnvormige bekroning uit de negentiende eeuw. Romaanse doopvont, die nog dateert uit de tijd van het tufstenen kerkje van 1234.
Tijdens de restauratie in 1952/1953, waarbij nog resten zijn gevonden van een oude heidense offerplaats, is een betonnen vloer aangelegd in de toren, die niet bepaald paste bij het middeleeuwse karakter van het bouwwerk. In het najaar van 2000 is deze vloer vervangen door een laag van reusachtige eiken balken.
In de toren bevindt zich sinds 1976 een prachtige beiaard met 47 klokken. Het instrument wordt wekelijks door stadsbeiaardier Gert Oldenbeuving bespeeld tijdens de weekmarkt op vrijdag van 15.00 - 16.00 uur.

RK Calixtuskerk, Kerkstraat 8, Groenlo
Gebouwd 1907-1908 door architect Jan Stuyt/Jos Cuypers Geopend: Maandag t/m Zaterdag van 14.00-16.00 uur met rondleiding (gratis). In juli-augustus: Torenklimmen (tot 45 meter) op woensdag en zaterdag van 14.00 – 16.00 uur

Huijs Basten Asbeck
Dit is een van de oudste woonhuizen van Groenlo. Het voorhuis met bijbehorend koetshuis werd omstreeks 1630 gebouwd en in 1709 uitgebreid met een sfeervol achterhuis en een zandstenen poort. De originele bestrating van veldkeitjes aan de voorzijde van het huis met in de stoep het (huwelijks)jaartal 1709 is in tact gebleven.
In de tuin zijn de resten te zien van de vroegere verdedigingswallen. In het koetshuis is thans een galerie gehuisvest. Meer informatie vindt u op www.huijsbastenasbeck.nl.

Johanneskerk Lichtenvoorde
In Lichtenvoorde staat de Nederlands Hervormde Johanneskerk. De kerk werd in 1648 gebouwd na langdurige voorbereidingen en geldinzamelingen door het hele land. Zo werd er onder de legers van Prins Frederik Hendrik die in 1627 voor Grol lagen al gecollecteerd. Frederik Hendrik schonk zelf 63 ritsen daklijen.Bij de bouw werd gebruik gemaakt werd van delen van de oude hofkapel uit 1496 die op dezelfde plek gestaan heeft. Het interieur is grotendeels van 1936 evenals de gebrandschilderde ramen .Veel ouder is de preekstoel nl. uit 1682. Het in 1982 gerestaureerde orgel bevat nog oud pijpwerk van voor 1723.

Richtershuis
Achter de Johanneskerk staat het Richtershuis Het Hof uit 1675, als onderdeel van het Huis Lichtenvoorde.
Het Hof of Richtershuis herinnert ons nog aan de tijden en bestuursinrichting van weleer. Het Huis Lichtenvoorde stond ten noorden van het Richtershuis en werd tweehonderd jaar geleden afgebroken.

Molen "De Vier Winden", Vragender
De Vier Winden is een stellingmolen op een 9,25 m. hoge stenen onderbouw, houten achtkant met rietdekking. De molen is in 1958 gebouwd met onderdelen van een uit 1869 daterende poldermolen van de Barmheemsterpolder bij Stedum (Gr). De vlucht is 24 meter. De molen is als korenmolen dagelijks in gebruik en produceert bakkersmeel. In de bijbehorende winkel zijn divers soorten meel te koop. De Vier Winden is een rijksmonument.

Ruïne St. Janskapel, Kapelweg, Vragender
In de vijftiende eeuw (ca. 1444) werd in Vragender de St. Janskapel, ook wel genoemd Sint-Jacobskapel gesticht, die mede was toegewijd aan Onze Lieve Vrouwe. Deze laat-gotische kapel werd gebouwd als 'filiaalkerk', destijds behorende bij de parochie Groenlo, die destijds onder het bisdom Munster viel dat ook feitelijk het gebied regeerde. Rond 1617 werd het gebied bezet door de Gelderse of Staatse troepen en ging de kapel over naar de protestantse kerk, die de kapel maar korte tijd heeft gebruik. Bij de bouw van de Hervormde Johanneskerk in Lichtenvoorde (gereed 1648) zijn wellicht materialen gebruikt die afkomstig waren van de kapel. De kapel raakte in onbruik en verval. Momenteel zijn ter plaatse op de hoek Kapelweg/Pastoor Scheepersstraat slechts nog de resten van de kapel te bezichtigen. Uit opmetingen van de overblijfselen bleek dat de breedte van de kapel acht meter en de lengte twintig meter bedroeg. Aan de westzijde heeft een klein torentje gestaan.

De Lichtenvoordse Leeuw
Op de Markt in Lichtenvoorde prijkt een ruim 20.000 kg. wegende zwerfkei met daarbovenopgezeteld de Lichtenvoordse Leeuw. De leeuw is afkomstig uit het wapen van Lichtenvoorde. De zwerfkei is in het verleden door schoenmakers vanuit het Vragenderveld naar de Markt gesleept. Een monument dus van volharding en doorzettingsvermogen van de bevolking, die sindsdien onder de bijnaam "Keienslöppers" door het leven gaat. "Keistad" is de bijnaam van Lichtenvoorde.

St. Werenfriduskerk, Zieuwent
De Werenfriduskerk is een schepping van architect Boerbooms, die zelf de inwijding in 1899 niet meer kon meemaken. Boerbooms was ondermeer leerling van de bekende bouwmeester P.J.H.Cuypers. De Werenfriduskerk is het belangrijkste werk van Boerbooms geweest. Deze bijzonder fraaie neogotische kruisbasiliek wordt wel de kathedraal van de Achterhoek genoemd en is 's avonds prachtig verlicht. In 1999 werd het 100-jarig bestaan gevierd en tevens het gereedkomen van een omvangrijke restauratie. Imposant is de ruimtewerking binnen door het lijnenspel van pilaren, gewelven, hoge ramen, triforium en spitsbogen.

Molen "Hermien", Harreveld
Tussen de weilanden van Harreveld staat de trotse "Hermien". Deze zgn. korenbeltmolen, oorspronkelijk gebouwd in 1819, is nog volledig in takt. Het is een achtkantige houten bovenkruier met zogenaamde schaliën gedekt op een stenen onderbouw.

"De Engelse Schans"
Tussen Lievelde en Vragender aan de Schansweg ligt het verdedigingswerk "de Engelse Schans", een overblijfsel van de circumvallatielinie (insluitingslinie) rondom Groenlo. De Engelse Schans is een in 2002 gereconstrueerde schans met gracht (kleine vesting) op de restanten van de oorspronkelijke gracht en de wal. Deze schans vervulde een belangrijke rol bij de belegering van de stad Grol (Groenlo) in de zomermaanden van 1627 door de troepen van Prins Fredrik Hendrik, tijdens de 80-jarige oorlog (1568-1648). Het Staatse leger bestond voor een groot deel uit huurlingen afkomstig uit heel Europa. Fredrik Hendrik liet landgenoten samenwerken, bijvoorbeeld bij het bemannen van een schans. De Engelse schans zal dan ook ongetwijfeld zijn bemand door Engelse huurlingen. De schans ligt op een natuurlijke hoogte en was van strategisch belang voor de bescherming van de belegerende troepen. Men begon zelfs het eerste met de aanleg van deze schans. Na de inname van Grol werd de schans vrijwel met de grond gelijk gemaakt, doch de restanten zijn in het landschap opgenomen en in het natuurterrein bewaard gebleven. Meer informatie over de Engelse Schans vindt u op www.engelseschans.nl

Musea

Stadsmuseum Groenlo, Mattelierstraat 33 te Groenlo.
Het Stadsmuseum Groenlo toont de industriële en culturele geschiedenis van Groenlo als vestingstad. U treft u hier aan historische curiosa uit Groenlo e.o., kaarten en prenten betreffende de geschiedenis van Groenlo, foto's en ansichtkaarten van oud Groenlo, porselein en aardewerk, en prehistorische en archeologische vondsten. Ook de geschiedenis van het eerste Grolsch Bier, gebrouwen in Groenlo, vindt u hier terug.

Stadsboerderij Groenlo, Notenboomstraat 15, Groenlo
Een deel van het Stadsmuseum is gevestigd in een oude, prachtige 17e eeuwse Stadsboerderij aan de Notenboomstraat, waar huisraad, gereedschappen e.d., de oorspronkelijke keuken en de weefkamer met 17e-eeuws weefgetouw te bezichtigen zijn.

Stoomhoutzagerij Groenlo
Stoomhoutzagerij Nahuis is de enige nog werkende zagerij in Nederland. Een aantal keren per jaar is de zagerij in vol bedrijf te bezichtigen. De stoomhoutzagerij NAHUIS dateert uit ongeveer 1900 en is voortgekomen uit een radmakerij,die al in 1850 bestond. Naast de stoomhoutzagerij is een uit 1910 afkomstige houtdroogloods in ere hersteld.In deze loods staan allerlei machines opgesteld,die tientallen jaren dienst hebben gedaan bij de houtbewerking in de timmerwerkplaatsen. Karakteristiek voor het museum is de 28 meter hoge schoorsteen.Dankzij het feit dat enkel met hout gestookt werd is de schoorsteen in een uitstekende conditie gebleven en staat vanaf 1918 nog kaarsrecht overeind.

Brouwerij De Klok in Bar de Lange Gang

In Groenlo is het eerste Grolsch Bier gebrouwen. Dit vindt u terug in Brouwerij De Klok in Bar de Lange Gang: hier is nl. alles over de Grolsche Bierbrouwerij te vinden.

Museum en Herberg Erve Kots, Eimersweg 4, Lievelde
Het Openluchtmuseum Erve Kots neemt u mee naar de tijd van vóór de mechanisatie.Het fraai gelegen boerderijmuseum is een rijksmonument. Het is een gaaf bewaarde Saksische hoeve met stijl- en regelwerk en hoog strooien dak. Oorspronkelijk een los hoes, later uitgebreid met weefkamer, karnkamer en een 'endkamer' met schouw en bedsteden, overkluisde kelderkamer, waterput, bijenstal en bakoven. Op het terrein bevinden zich verder een los hoes uit 1772 alsmede een rosoliemolen en een oude schuur met schaapskooi. In het "Brouwhoes" wordt sinds 1998 op ambachtelijke wijze een professioneel bier gebrouwen, genaamd "Boksebier". Bij het museum tevens een in stijl gebouwd café-restaurant met terras. Meer informatie: www.ervekots.nl

Kaasboerderij Weenink, Eimersweg 3, Lievelde
Bij Kaasboerderij Weenink kan met eigen ogen worden bekeken hoe echte boerenproducten worden gemaakt. De kaasboerderij maakt nog steeds op traditionele wijze Gouda boerenkaas van rauwe melk. Ook in de keuken (met prachtig oud tegelwerk) kan een kijkje worden genomen. Voor een rondleiding/excursie dient vooraf een afspraak te worden gemaakt.
In de oude boerderij is een winkel gevestigd die een ruim assortiment heeft aan eigen gemaakte boerenkazen en andere zuivel zoals boter, karnemelk en hangop. Daarnaast heeft Kaasboerderij Weenink naam gemaakt in kruidenkazen. Naast de bekende soorten zoals komijne-, brandnetel- en knoflookkaas maakt Kaasboerderij Weenink een tiental bijzondere kruidenkazen zoals mosterd-, gember-ananas-, salie-, lavendel- en truffelkaas. Er is een keur aan Achterhoekse streekproducten verkrijgbaar.
Meer informatie: www.kaasboerderijweenink.nl

Avog's Crash Museum, Europaweg 34, 7137 HN Lievelde
Het Avog's Crash-museum is een museum over de geschiedenis van de Achterhoek in de Tweede Wereldoorlog. Het gaat over de 400 vliegtuigen die in die tijd in de Achterhoek zijn neergestort. Duitse, Amerikaanse en Engelse vliegtuigen waren in gevecht met elkaar en vaak ging dat mis.
Het museum is een eerbetoon aan geallieerde vliegeniers uit de Tweede Wereldoorlog.
De Achterhoekse vliegtuigwrak opgravers groep (= AVOG) graaft neergestorte vliegtuigen op en heeft de gevonden vliegtuigmotoren, de cockpits, de propellers, stukken van de vleugels en nog veel meer in het museum neer gezet. Nog steeds worden er vliegtuigonderdelen gevonden in de Achterhoek. De expositie belicht vooral de technische kant van de luchtoorlog.
Openingstijden: elke 1e zondag van de maand 13-17 uur of op afspraak.

Meer musea
Meer musea in de Achterhoek vindt u op de site: www.museumserver.nl en op de site van het Duits-Nederlandse agro-toeristische samenwerkingsproject in de grensregio Westmünsterland en de Achterhoek Agri-Cultura.

VVV

VVV Groenlo
Mattelierstraat 33
7141 BP Groenlo
Tel: 0544-461247
Fax: 0544-461247
E-mail: info@vvvgroenlo.nl
Website: www.vvvgroenlo.nl


VVV Lichtenvoorde
Markt 11a
7131 DG Lichtenvoorde
Tel.: 0544-375775
E-mail: info@vvvlichtenvoorde.nl
Website: www.vvvlichtenvoorde.nl


Achterhoeks Bureau voor Toerisme
Stationsplein 39
7201 MH Zutphen
Tel.: 0575-519330
Fax. 0575-517928
E-mail: info@achterhoektoerisme.nl
Website: www.achterhoektoerisme.nl

---

Last updated: 01-26-2007